19-11-2026
ਅੱਖਰ:
ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਵਾਹ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ: 08-05-2026

ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜੇਤੂ ਹਿੰਮਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਸੋਮਨਾਥ ਦਾ ਮੰਦਰ

ਅਜੀਤ ਡੈਸਕ 08-05-2026

ਸਾਲ 2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਸੋਮਨਾਥ ਸਵੈਭੀਮਾਨ ਪਰਵ ਲਈ ਸੋਮਨਾਥ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ 11 ਮਈ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੋਮਨਾਥ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਵਲੋਂ ਮੁੜ ਉਸਾਰੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਦੇ 75 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਗਮ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਅੱਧੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਸੋਮਨਾਥ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਅਸੀਂ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਸੋਮਨਾਥ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਕਾਲਹੀਣਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲਹਿਰਾਂ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ... ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਤੂਫਾਨ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋਣ ਜਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਅਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ, ਕੋਈ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਣ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੁੜ ਉੱਠ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲਹਿਰਾਂ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਦਬਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਪ੍ਰਭਾਸੰ ਚ ਪਰਿਕ੍ਰਮਿਯ ਪ੍ਰਿਥਵੀਵਿਕਰਮਸੰਭਵਮੰ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, ਦੈਵੀ ਪ੍ਰਭਾਸ (ਸੋਮਨਾਥ) ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਸਮੁੱਚੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਰਕਰਮਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ! ਜਦੋਂ ਵੀ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦਾ ਵੀ ਅਹਿਸਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਲਾਟ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬੁਝਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਸਾਮਰਾਜ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਡਿੱਗੇ, ਲਹਿਰਾਂ ਬਦਲੀਆਂ, ਇਤਿਹਾਸ ਜਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਸੋਮਨਾਥ ਸਾਡੀ ਚੇਤਨਾ ਵਿਚ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ।
ਇਹ ਅਣਗਿਣਤ ਮਹਾਂਪੁਰਖਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹੇ। ਲਕੁਲੀਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੋਮ ਸਰਮਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਨੂੰ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਵੱਲਭੀ ਦੇ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਧਾਰਸੇਨ ਚੌਥੇ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਥੇ ਦੂਜਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਭੀਮ ਦੇਵ, ਜੈਪਾਲ ਅਤੇ ਆਨੰਦਪਾਲ ਨੂੰ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਨੇ ਵੀ ਮੁੜ-ਉਸਾਰੀ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਕਰਨ ਦੇਵ ਅਤੇ ਸਿੱਧਰਾਜ ਜੈਸਿਮਹਾ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਭਵ ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ, ਕੁਮਾਰਪਾਲ ਸੋਲੰਕੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਪਤ ਆਚਾਰੀਆ ਨੇ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ। ਵਿਸ਼ਾਲਦੇਵ ਵਾਘੇਲਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕ ਨੇ ਇਸਦੀਆਂ ਬੌਧਿਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ। ਮਹੀਪਾਲਦੇਵ ਅਤੇ ਰਾ ਖੰਗਰ ਨੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਪੁਣਯਸ਼ਲੋਕ ਅਹਿਲਿਆਬਾਈ ਹੋਲਕਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 300ਵੀਂ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਮਨਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਬੜੌਦਾ ਦੇ ਗਾਇਕਵਾੜ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੇਸ਼ੱਕ, ਸਾਡੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਵੀਰ ਹਮੀਰਜੀ ਗੋਹਿਲ ਅਤੇ ਵੀਰ ਵੇਗਦਾਜੀ ਭੀਲ ਵਰਗੀਆਂ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਜੀਵਤ ਯਾਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਫੈਲ ਗਈ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ... ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਹਾਲਤ। 13 ਨਵੰਬਰ 1947 ਨੂੰ, ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, '(ਗੁਜਰਾਤੀ) ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ੁੱਭ ਦਿਨ, ਅਸੀਂ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਮਨਾਥ ਦਾ ਮੁੜ-ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ, ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਲੋਕੋ, ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਰਜ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।' ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਦੇ ਇੱਕ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਸੱਦੇ 'ਤੇ, ਸਿਰਫ਼ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹੁੰਗਾਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਹੋਣੀ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਉਸ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦਾ ਗਵਾਹ ਨਹੀਂ ਬਣਨ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਨੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੁੜ ਉਸਾਰੇ ਗਏ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਪ੍ਰਭਾਸ ਪਾਟਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਗਾਤਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਕੇ.ਐੱਮ. ਮੁਨਸ਼ੀ ਨੇ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ, ਨਵਾਂਨਗਰ ਦੇ ਜਾਮਸਾਹਿਬ ਨੇ ਵੀ ਪੂਰਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। 1951 ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਮੰਦਰ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੂੰ ਸਮਾਗਮ 'ਚ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪੰਡਿਤ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਕਿਨਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਡਾ. ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਮੇਰਾ ਮਨ ਅਕਤੂਬਰ, 2001 ਵੱਲ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। 31 ਅਕਤੂਬਰ 2001 ਨੂੰ, ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਦੀ ਜੈਅੰਤੀ 'ਤੇ, ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ 50 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਦੇ 125ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਵਸ ਸਮਾਗਮ ਨਾਲ ਵੀ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਸਨ।
11 ਮਈ, 1951 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਡਾ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਐਲਾਨੀਆ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਮਿਸਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਤਬਾਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਮੀਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਮੰਦਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੰਦਰ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਬਹਾਲ ਕਰੀਏ। ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਸੁਨੇਹੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।
ਇਹ ਉਹ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੁਭਾਗ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ, 'ਵਿਕਾਸ ਵੀ, ਵਿਰਾਸਤ ਵੀ' ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮਨਾਥ ਤੋਂ ਕਾਸ਼ੀ, ਕਾਮਾਖਿਆ ਤੋਂ ਕੇਦਾਰਨਾਥ, ਅਯੁੱਧਿਆ ਤੋਂ ਉਜੈਨ, ਤ੍ਰਿੰਬਕੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀਸੈਲਮ ਤੱਕ, ਸਾਡੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਨਤਮ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਪਰਕ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਇਹ ਕਾਰਜ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਾ ਸਕਣ। ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਅਰਥ-ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 'ਇੱਕ ਭਾਰਤ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਾਰਤ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਵਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੁੜ ਉਸਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੋਨਿਆਂ ਤੋਂ ਅਣਗਿਣਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਇਸਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਭੂਗੋਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਏਕਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਜੋ ਅਕਸਰ ਵੰਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਏਕਤਾ ਦੀ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗਕ ਹੈ। ਸੋਮਨਾਥ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਬੁਲੰਦ ਹੁੰਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਏਕਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਵਸਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹਿੰਮਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਗਲੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਸੋਮਨਾਥ ਵਿਖੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪੂਜਾ ਲਈ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸੋਮਨਾਥ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗੂੰਜਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੁਰ ਹੋਣ ਦਿਓ। ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਓਗੇ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਬਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋਗੇ, ਜੋ ਮੱਧਮ ਪੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਟੁੱਟ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜੇਤੂ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰੋਗੇ ਅਤੇ ਸਮਝੋਗੇ ਕਿ ਹਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਾਡਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਕਿਉਂ ਅਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾ ਭੁੱਲਣਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ।
ਜੈ ਸੋਮਨਾਥ।
(ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸੋਮਨਾਥ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵੀ ਹਨ)

ਪਿਛਲੀ ਖ਼ਬਰ ਜਿਤੁ ਖਾਧੈ ਤਨੁ ਪੀੜੀਐ... ਅਗਲੀ ਖ਼ਬਰ ਲੰਮੀ ਹੁੰਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ

Subscribers Only Story

ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬਰ ਲਾਗਇਨ ਕਰੋ।